Wyrok
WSA
z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 927/08
Skoro
przedsiębiorcą nie jest spółka cywilna, lecz
jej wspólnicy, przeto niedopuszczalne staje się
objęcie jednym wpisem wszystkich wspólników spółki
cywilnej, albowiem każdy z nich musi samodzielnie
wykonać obowiązek wpisu do ewidencji działalności
gospodarczej. Oznaczenia przedsiębiorcy działającego
pod firmą nie można utożsamiać z nazwą
przedsiębiorstwa prowadzonego przez jednego lub
kilku przedsiębiorców.
Wyrok
niepublikowany
Wyrok
NSA
z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1223/08
I.
Przy ocenie czy podatnik jest uprawiony na
podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
do potrącenia wydatków za wykonanie na jego
rzecz usługi przez kontrahenta w kosztach
uzyskania przychodów, nie jest istotne określenie
kontrahenta podatnika jako podmiot istniejący lub
nieistniejący - gdyż jest to spór o charakterze
pojęciowym - ale istotne jest faktyczne wykonanie
danej usługi na rzecz podatnika.
II. Organ podatkowy jest zobowiązany na podstawie
art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa do wystąpienia z powództwem
o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku
prawnego do sądu powszechnego, jeżeli w wyniku
przeprowadzonego postępowania podatkowego pozostały
nie dające się usunąć wątpliwości, co do
istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub
prawa, z którym związane są skutki podatkowe.
III. Organ podatkowy nie może wystąpić z powództwem
o ustalenie stanu faktycznego sprawy do sądu
powszechnego na postawie art. 199a § 3 ustawy z
dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w tym
o ustalenie, że miało miejsce obejście prawa
podatkowego i o określenie konsekwencji wynikających
z takiego stanu rzeczy, gdyż wskazany przepis
dotyczy tylko i wyłącznie wystąpienia do sądu
powszechnego w celu poczynienia ustaleń, co do
stanu prawnego lub istnienia prawa.
IV. W postępowaniu przed sądami
administracyjnymi nie można skutecznie podnosić
zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 188
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja
podatkowa poprzez nieprzesłuchanie określonych
świadków w sytuacji, gdy podatnik nie zgłosił
organom wniosku o ich przesłuchanie. W postępowaniu
podatkowym bowiem także podatnikowi przysługuje
inicjatywa dowodowa, a organy podatkowe nie mają
nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów
na potwierdzenie danej okoliczności. Nie można
zatem podnosić niekompletności postępowania
dowodowego w zakresie nieprzesłuchania świadków,
jeżeli strona nie przejawiała inicjatywy
dowodowej.
Wyrok
niepublikowany
Wyrok
NSA
z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1043/08
I.
Użyte w art. 26 ust. 3 ustawa z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
pojęcie "udział we współwłasności"
nie ma innego znaczenia, niż to określone w
Kodeksie cywilnym. Ustawa o podatku dochodowym od
osób fizycznych nie zawiera bowiem dla potrzeb
analizowanej ulgi własnej, odrębnej definicji własności
i współwłasności. Prawo podatkowe jest częścią
systemu prawnego, obowiązującego w Polsce. W
ramach tego porządku prawnego istnieją pojęcia,
instytucje, czy też definicje prawne, które
obowiązują nie tylko w konkretnej gałęzi
prawa, lecz ich znaczenie rozciąga się na niemal
cały system prawa. Takim pojęciem jest prawo własności,
które jest zdefiniowane w prawie cywilnym. Prawo
własności podlega ochronie konstytucyjnej i występuje
w jednolitym znaczeniu w większości gałęzi
prawa.
II. Sformułowanie użyte w art. 23 ust. 1 pkt 45
in fine u.p.d.o.f. "zwrot wydatku w
jakiejkolwiek formie" oznacza, że w grę
wchodzić mógł każdy rodzaj szeroko rozumianej
ulgi podatkowej, w tym wszelkie odliczenia.
Kategoria ta obejmuje również odliczenia od
dochodu. Wartość wydatków odliczonych od
dochodu w formie ulgi podatkowej, to wartość zwrócona
podatnikowi w formie ulgi podatkowej. Taka wykładnia
czyni zadość postulatom wypływającym z
poczucia sprawiedliwości, przez co realizuje
cele, jakim służyć miał art. 23 ust. 1 pkt 45
u.p.d.o.f.
III. Wykładnia językowa art. 23 ust. 1 pkt 45 in
fine u.p.d.o.f., wsparta przez wykładnię
funkcjonalną - zasadę sprawiedliwości i ratio
legis przepisu - prowadzi do konkluzji, że
niedopuszczalne jest dokonanie dwukrotnego
odliczenia poniesionych wydatków na budowę - raz
poprzez ich odliczenie od dochodu, a drugi raz
poprzez naliczanie odpisów amortyzacyjnych i
zaliczanie ich w ciężar kosztów.
Wyrok
niepublikowany
Wyrok
NSA
z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1019/08
I.
Art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia,
o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a
mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego
rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd
administracyjny. W takim przypadku sąd ten związany
jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie
przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta
może obejmować zarówno prawa materialne jak i
prawo procesowe. W obu tych rodzajach przepisów
prawa wykładnia dokonana przez NSA jest wiążąca
dla sądu pierwszej instancji na gruncie rozważanych
przepisów p.p.s.a.
II. Przy ocenie, czy dane koszty poniesione przez
podmiot gospodarczy są kosztami poniesionymi w
celu uzyskania przychodu - w rozumieniu art. 15
ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku
dochodowym od osób prawnych - należy ocenić,
czy były one racjonalne, celowe i uzasadnione. Jeżeli
bowiem podmiot gospodarczy poniósł koszty, które
na podstawie wiążącego go z innym podmiotem
stosunku prawnego mógł na niego przerzucić bez
żadnej szkody dla siebie, to zachowanie to należy
ocenić jako nieracjonalne. Tym samym nie można
uznać tych nieracjonalnych kosztów za koszty, o
których mowa w w.w. przepisie.
III. Próba dokonania wykładni, która byłaby
sprzeczna z językowym znaczeniem przepisu prawa
byłaby naruszeniem zasady praworządności. Językowe
znaczenie przepisu prawa wyznacza bowiem granice
dopuszczalnej wykładni, gdyż formuła słowna
jest granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu,
jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów
prawa. Aby ustalić ten sens można odwołać się
do kontekstu językowego, systemowego i
funkcjonalnego interpretowanego przepisu prawa,
zgodnie z przyjętymi w judykaturze dyrektywami
wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej.
Sięgając po pozajęzykowe metody wykładni, należy
pamiętać, że ich wynik musi się mieścić w językowym
znaczeniu słów tworzących dany przepis prawa,
gdyż przyjęcie wyniku wykładni, który
ewidentnie jest nie do pogodzenia z szeroko
rozumianym znaczeniem interpretowanych zwrotów byłoby
równoznaczne z wykładnią contra legem.